Header Image

Informacje o Kościołach

Kościół Zielonoświątkowy w Polsce

Zielonoświątkowcy to ruch chrześcijański, który podkreśla znaczenie zstąpienia Ducha Świętego na wierzących, podobnie, jak miało to miejsce w dniu Zielonych Świąt. Pobożność zielonoświątkowa mówi o trzech przełomowych przeżyciach w życiu chrześcijanina. Pierwsze to nawrócenie, po którym powinien mieć miejsce chrzest przez zanurzenie w wieku świadomym (drugie przeżycie). Kolejne, trzecie doświadczenie, to chrzest Duchem Świętym będący kontynuacją dzieła Bożego po nawróceniu. Chrzest Duchem Świętym jest połączony zazwyczaj z przejawem daru glossolalii – mówienia nieznanymi językami podczas modlitwy.  

Ruch ten narodził się Stanach Zjednoczonych na początku XX wieku w Topeka podczas modlitwy studentów tamtejszej szkoły biblijnej. Nauka ta oraz doświadczenie religijne rozprzestrzeniły się na cały świat dzięki działalności Williama Seymora, pastora kościoła przy Azusa Street w Los Angeles. Szczególnym rozkwit jego działalności rozpoczął się w roku 1906.

W Polsce ruch pentekostalny pojawił się niezależnie w dwóch miejscach. Wpierw na śląsku cieszyńskim w roku 1910, jeszcze pod zaborem austriackim. Powstał wtedy Kościół Stanowczych Chrześcijan. Drugi nurt pojawił po roku 1920 po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej, gdy do ojczyzny zaczęli powracać ze Stanów Zjednoczonych reemigranci. Ich przybycie do ojczyzny było związane z pragnieniem opowiedzenia bliskim o swoim nawróceniu i doświadczeniu Boga. W wyniku ich działalności w roku 1929 powstał Kościół Chrześcijan Wiary Ewangelicznej. Warto tutaj wspomnieć, że w wyniku intensywnej działalności ewangelizacyjnej kościół mógł się szczycić bardzo znaczącym rozwojem. Niestety, przedwojenne władze nigdy prawnie nie zalegalizowały działalności tego kościoła.  

Po II wojnie światowej obydwa kościoły zostały przez władze komunistyczne siłą zmuszone do wstąpienia do Zjednoczonego Kościoła Ewangelicznego. Jednak marzenia o utworzeniu własnego zielonoświątkowego kościoła w Polsce nigdy nie wygasły. Stało się to możliwe dopiero u schyłku komunizmu w roku 1987. Synod założycielski odbył się w maju 1987 r., a oficjalna rejestracja kościoła miała miejsce w lutym 1988 r. 

Status prawny Kościoła Zielonoświątkowego w Polsce został uregulowany poprzez Ustawę o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w RP z dnia 20 lutego 1997 r. Zwierzchnikiem Kościoła – biskupem, jest dr Marek Kamiński, który tę funkcję sprawuje od roku 2008. 

Więcej o Kościele Zielonoświątkowym: www.kz.pl

Opracował bp Marek Kamiński

Kościół Greckokatolicki

Korzenie. Korzenie Kościoła Greckokatolickiego sięgają chrztu Rusi Kijowskiej. Za pierwszego władcę chrześcijańskiego na ukraińskich ziemiach uznaje się kijowskiego księcia Askolda, który przyjął chrzest w roku 867. Około roku 954-955 chrzest przyjęła wdowa po Igorze, księżna Olga. W 988 r., za panowania księcia Włodzimierza Wielkiego, Ruś przyjęła chrześcijaństwo. Było to jeszcze przed rozerwaniem jedności Kościoła, zaś hierarchia kościelna przynależała do patriarchatu w Konstantynopolu. Jedność ta została zerwana na skutek tzw. Wielkiej Schizmy z 1054 r. i przypieczętowana przez czwartą wyprawę krzyżową w 1204 r.

Unia Brzeska. Tęsknota za jednością i potrzeba reformy Kościoła spowodowała, że pod koniec XVI w. część hierarchii kijowskiej zaczęła rozważać ideę ponownego pojednania – unii. Pod koniec grudnia 1595 r. delegaci soboru Cerkwi kijowskiej uzgodnili w Rzymie zasady, które gwarantowały Cerkwi zachowanie liturgii i obrządku wschodniego z językiem starosłowiańskim, dotychczasową organizację kościelną, własne prawo i dalsze używanie kalendarza juliańskiego. Uznali papieża za głowę Kościoła, złożyli wyznanie wiary katolickiej i przysięgę papieżowi. Oficjalne przyjęcie unii nastąpiło na synodzie kościelnym w Brześciu nad Bugiem 9 października 1596 r. Unia została przyjęta przez Metropolitę Michała Rahozę oraz większość hierarchii i wyższego duchowieństwa oraz szlachty. Diecezje przemyska i lwowska przyjęły unię dopiero pod koniec XVII w. Rozwój Kościoła Unickiego trwał do rozbiorów Rzeczypospolitej, kiedy to zaczął się dla niego okres wielkich prześladowań.

W zaborze rosyjskim, mocą carskich ukazów z 1839 i 1875 r., Kościół Unicki został całkowicie zlikwidowany. Przetrwał w zaborze austriackim i po I wojnie światowej rozwinął swoją działalność w granicach II Rzeczypospolitej, stając się istotnym czynnikiem kształtowania współczesnej świadomości religijnej i narodowej Ukraińców. W czasie II wojny światowej Kościół bohatersko stanął w obronie ofiar Holokaustu. Instytut Yad Vashem przyznał medale Sprawiedliwych wśród Narodów Świata wielu wiernym świeckim i duchownym, m.in. bł. Klemensowi Szeptyckiemu.

Czasy powojenne. W 1946 r. Kościół został zdelegalizowany na terenie ZSRR i innych państw bloku komunistycznego i z trudem przetrwał w PRL. Pełnię praw odzyskał dopiero w 1989 r. na mocy ustawy o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego. Tegoż roku ks. Jan Martyniak został wyświęcony na pierwszego powojennego biskupa greckokatolickiego, w 1991 r. został ordynariuszem reaktywowanej diecezji przemyskiej, obejmującej terytorium całej Polski, zaś w 1996 r. Arcybiskupem Metropolitą. Utworzona w 1996 r. Metropolia Przemysko-Warszawska obrządku greckokatolickiego obejmuje cały teren państwa polskiego. W jej skład wchodzą: Archidiecezja Przemysko-Warszawska, obejmująca tereny leżące na prawym brzegu Wisły wraz z Warszawą, Krakowem i Toruniem, oraz Diecezja Wrocławsko-Gdańska, obejmująca tereny na zachód od Wisły. W całej Metropolii pracuje obecnie (kwiecień 2018) 88 kapłanów, w tym 9 zakonnych (8 bazylianów i 1 augustianin). Klerycy studiują w Metropolitalnym Greckokatolickim Seminarium Duchownym w Lublinie. Istnieje męski Zakon Św. Bazylego Wielkiego (bazylianie) oraz 3 żeńskie zgromadzenia zakonne: siostry bazylianki, siostry służebnice NPM i siostry józefitki. Od listopada 2015 r. Metropolitą Przemysko-Warszawskim jest abp dr Eugeniusz Popowicz.

Kościół prowadzi działalność charytatywną, skupioną wokół Caritasu. Siostry Służebnice NPM prowadzą Ekumeniczny Dom Opieki Społecznej w Prałkowcach koło Przemyśla, opiekujący się chorymi i samotnymi niezależnie od ich wyznania i narodowości. Organizowane są kolonie letnie dla dzieci i młodzieży (Sarepta). Restaurowane są stare cerkwie i budowane nowe – na ziemiach północnych i zachodnich. Wydawane są książki, czasopisma, kalendarze. 

Więcej: www.cerkiew.org, www.cerkiew.net.pl  
Opracował o. Piotr Kuszka