„Młodsi bracia” w starej Europie: razem, ale jak?

Wrz 23, 2018 by bartek in  aktualności

„Młodsi bracia w starej Europie: razem, ale jak?” brzmiał tytuł ostatniego panelu dyskusyjnego w auli I LO podczas drugiego dnia XI Zjazdu Gnieźnieńskiego. Zaproszeni do rozmowy zostali: dr Pavol Demes (Słowacja), dr Kai-Olaf Lang (Niemcy), dr Aleksandr Milinkiewicz (Białoruś), dr Oleksyj Panycz (Ukraina) oraz dr Marek Prawda (Polska). Spotkanie prowadził Krzysztof Stanowski, a modlitwie przewodniczył o. Marek Pieńkowski, katolicki kapelan Zjazdu.

Co nas łączy? Co możemy wnieść? Jaka powinna być nasza wspólna rola? Jakiego typu wspólne działania i projekty moglibyśmy podjąć? – te pytania Krzysztof Stanowski zadał panelistom.

Pavol Demes na początku pragnął „wyrazić wdzięczność za zaproszenie do pierwszej historycznej stolicy Polski. Już bardzo wiele się tutaj nauczyłem”. Jego zdaniem, jeśli nie będziemy wspólnie rozmawiali na temat Europy, to bardzo wiele czynników może spowodować, że nasza sytuacja będzie trudna. „Po upadku muru berlińskiego nasze marzenia wiązały się z Zachodem – prawa człowieka, swobody” mówił słowacki ekspert ds. międzynarodowych. „Wielu z nas nagle zrozumiało, że Europa nie jest nam dana raz na zawsze”. Widoczne jest zagrożenie ze strony Rosji. Według niego trzeba zainwestować pieniądze w nauczenie się, jak radzić sobie z problemami. Należy przy tym słuchać papieża Franciszka, którego pontyfikat Słowak uważa za „błogosławieństwo dla nas”. Kolejnym postulatem jest nauczenie się na nowo solidarności. „Ten zjazd jest niezwykle na czasie, ponieważ nie ma gotowych szablonów wyjść z takich sytuacji, w jakich teraz Europa się znalazła” – podsumowywał dr Demes.

„Jesteśmy starymi braćmi w nowej Europie” – rozpoczął Kai-Olaf Lang. Jego zdaniem, w Europie mamy do czynienia z poważnym konfliktem aksjologicznym. Nie chodzi tylko o pieniądze, ale o normy i wartości. We wszystkich krajach widzimy – według Niemca – nową oś polaryzacyjną między liberalnie myślącymi a tymi, którzy chcą się zamykać. Politolog wskazuje trzy podstawowe wartości, które mają dla krajów Europy Środkowej fundamentalne znaczenie – wolność, solidarność, równość. Unia jako wspólnota zagwarantowała wolność, obiecała solidarność i równość (głównie w ramach PE i KE). „Wartości te jednak się zmieniają – są interpretowane inaczej”. O Węgrach i wolności, dr Lang stwierdził: „W 1989 trzeba było otworzyć granice, żeby odzyskać suwerenność, a w 2015 budować mur, aby zabezpieczyć tę wolność”. Solidarność zaś staje się elastyczna, a niektóre kraje negują wartość PE, czyli gwarancji równości i wspólnotowości. To, co ma miejsce w Polsce i na Węgrzech panelista określił mianem „kontrreformacji” – próby odnowienia paradygmatu harmonizacji w rozwoju polityczno-gospodarczym krajów UE.

Aleksandr Milinkiewicz spróbował krótko pokazać współczesną Białoruś: „Gdy rozmawiasz o Białorusi w Polsce to natychmiast padają reakcje: dyktatura i kiedy będzie wolność?” Stwierdził, że z jednej strony Białoruś jest najbardziej niedemokratycznym krajem w Europie – nie ma wolnych wyborów, żadnej wolnej telewizji, nie ma deputowanych partii niezależnych. „Jest to w tym sensie kraj trudny do życia, ale najgorsze jest to, że Białorusini żyją strachem”. Z drugiej strony dostrzec można oznaki europejskości Białorusi: wspaniałe drogi, jeden z najszybszych łączy internetowych w Europie, wybitni programiści, liczący się w świecie. „Jest to kraj na pewno z tożsamością, kulturą i językiem europejskim” – podkreślił zaproszony gość. Ocenił, że w społeczeństwie białoruskim obecny jest jednak pesymizm, w kwestii uwolnienia się od Rosji. „Próbowaliśmy stworzyć scenariusz pokojowej rewolucji – w autorytarnym kraju to jednak nie przeszło, ponieważ większość ludzi boi się walczyć o swoje prawa”. Demokracja i wolność – według dr Milinkiewicza – to jest niełatwy proces, o który trzeba stale walczyć. Niepodległość można stracić lub zyskać jednej nocy. „Dlatego najpierw trzeba walczyć o niepodległość, a potrzeba solidarności” – skonkludował.

Oleksyj Panycz postawił pytanie: „Co to znaczy <<młodsi bracia>>? To jest jasne w kontekście Unii Europejskiej – a ci <<młodsi bracia>> to tak naprawdę powracający do Europy z imperium euroazjatyckiego”. Zwrócił też uwagę na konotację tego terminu w świadomości ukraińskiej: „Rosyjska propaganda często mówiła o Ukraińcach <<młodsi bracia>>, mimo że wiemy, że cywilizacja wokół Kijowa jest starsza od tej wokół Moskwy”. Postawa braterstwa w Europie jest podstawą dla zgodnego życia, według dr Panycza. Zapewnił, że Ukraińcy wiele myślą i rozmawiają o tym, co znaczy być Europejczykiem. Dołączając do Europy, starają się bronić wartości ważnych dla siebie. „Bycie Europejczykiem to niesamowite wyzwanie” – stwierdził.

Marek Prawda, były ambasador RP w Niemczech, Szwecji i przy UE przypomniał, że „kiedy zaczął się Majdan, największe zmiany dało się uzyskać dzięki Trójkątowi Weimarskiemu” – wcześniej kraje wschodnie nie mogły dojść do porozumienia z zachodnimi w kwestii polityki wschodniej. „Dla Europy doświadczeniem roku 1989 jest to, że ludzie mogą zmieniać historię”. Jego zdaniem, Polskę miała posłuch na kontynencie, ponieważ jawiła się jako kraj, który przyczynił się do zasypania wielkiego rowu w Europie. „Jeśli dzisiaj fundujemy sobie problem z praworządnością to pozbawiamy się najsilniejszego atutu, jaki mieliśmy” – alarmował dyplomata. Odnosząc się do zagadnienia narodu, zwrócił uwagę, że „przed tożsamością polityczną są tożsamości kulturowe, budowane m.in. przez religie”. W tym miejscu wskazał to jako nasz atut, przytaczając sprawę listu biskupów polskich do niemieckich z 1965, który był budowaniem wspólnoty wartości pod nieobecność sprzyjających warunków politycznych. „Biskup Kominek powinien być uznany za założyciela Europy” – postulował. „Unia nie przeszkadza nam tworzyć własnej nowoczesności – można być nowoczesnym Europejczykiem, będąc spadkobiercą swojego losu” – zauważył na koniec Marek Prawda.

Wśród pytań publiczności znalazły się takie zagadnienia jak akcesja Białorusi do UE, pozycja Rosji w świecie czy sposób prowadzenia narracji o Europie.

Pavol Demes stwierdził, że obecnie wizja pokoju „od Vancouver po Władywostok zostaje odłożona”, a relacje z Rosją znacząco pogorszyły się w ostatnich latach. Narrację o Europie wybierzemy natomiast – według Słowaka – już w przyszłorocznych wyborach do Parlamentu Europejskiego. Oleksyj Panycz poddał do rozmyślenia pojęcie „otwartego społeczeństwa” i w tym kontekście pytał, czy niekiedy nie byłoby bezpieczniej być bardziej elastycznym w tym względzie Kai-Olaf Lang zauważył, że „są trzy duże kultury na świecie związane z dominującą emocją: Azja – nadzieja; islam – poniżenie; Zachód – strach”. Ten strach i niepewność powinny być zauważane przez UE jako gwaranta ochrony. Marek Prawda przestrzegł przed budowaniem bliskich stosunków z USA lub Rosją na gruncie anty-europeizmu. Ocenił, że „nie ma dzisiaj szansy być suwerennym narodowo bez korzystania z szansy suwerenności ponadnarodowej”. Dlatego potrzeba realizmu w opowieściach europejskich. Aleksandr Milinkiewicz przypomniał: „W Warszawie, Bratysławie, Mińsku, Tibilisi nie trzeba tłumaczyć, że Rosja jest prawdziwym niebezpieczeństwem”. Wyraził nadzieję, że Białoruś możliwe szybko dołączy do UE, ale wie, że obecnie jest na to nieprzygotowana mentalnie, moralnie, umysłowo i tożsamościowo. „Dużo pracy jeszcze jest” – podsumował Białorusin.

 

KONFERENCJA PRASOWA

Kwi 08, 2018

Katolicka Agencja Informacyjna

zaprasza na konferencję prasową na temat

XI Zjazdu Gnieźnieńskiego:

„Europa ludzi wolnych. Inspirująca moc chrześcijaństwa”

11 kwietnia (środa) godz. 11.00

Centrum Medialne KAI, Skwer kardynała Wyszyńskiego 9 Ip, Warszawa

 

W konferencji udział wezmą:

 

Abp Wojciech Polak, Prymas Polski – przewodniczący Zjazdu

Marta Titaniec – przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego Zjazdu, wiceprezes Fundacji św. Wojciecha-Adalberta

Zbigniew Nosowski – przewodniczący Komisji Programowej Zjazdu

Ks. prof. Sławomir Pawłowski – przewodniczący Komisji Ekumenicznej Zjazdu

Marcin Przeciszewski – przewodniczący Komisji Medialnej Zjazdu

 

Prosimy o nadsyłanie zgłoszeń: sekretariat@ekai.pl

Tegoroczny Zjazd Gnieźnieński odbędzie się w dniach 21 – 23 września br. w Gnieźnie. XI Zjazd Gnieźnieński: „Europa ludzi wolnych. Inspirująca moc chrześcijaństwa” będzie okazją do spotkania osób, wspólnot i organizacji, które chcą budować chrześcijańskie fundamenty Europy i społeczeństwa obywatelskiego. Przybędą nań znani prelegenci z Polski i z innych krajów europejskich: duchowni, politycy i ludzie kultury.

Współczesne Zjazdy Gnieźnieńskie, nawiązujące do apelu Jana Pawła II o budowanie europejskiej wspólnoty ducha  z 1997 r. organizowane są wspólnie przez liczne organizacje katolickie przy współudziale  Polskiej  Rady Ekumenicznej. Patronat honorowy nad Zjazdem objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda i będzie na nim obecny.

Uwaga Kierowcy, Uczestnicy XI Zjazdu Gnieźnieńskiego !

Wrz 19, 2018
Poniżej mapa parkingów przeznaczonych do obsługi XI Zjazdu Gnieźnieńskiego. 
Prosimy o parkowanie na parkingach B C E  
Parking Atylko dla ViP z weryfikacją biletu wjazdu.
  Pobierz mapkę w większej rozdzielczości >>

NAUCZYCIELE POLSKIEJ WOLNOŚCI: KARD. STEFAN WYSZYŃSKI I KAROL WOJTYŁA-ŚW. JAN PAWEŁ II

Wrz 21, 2018

W godzinach popołudniowych pierwszego dnia XI Zjazdu Gnieźnieńskiego miał miejsce panel dyskusyjny pt. „Nauczyciele polskiej wolności: kard. Stefan Wyszyński i Karol Wojtyła – św. Jan Paweł II”. Wzięli w nim udział zaproszeni goście: prof. Bohdan Cywiński, dr Maciej Zięba OP, Massimiliano Signifredi oraz dr hab. Paweł Skibiński.