W ramach X Zjazdu Gnieźnieńskiego w sobotę 12 marca 2016 r. o godz. 20.00 w auli zjazdowej odbędzie się specjalny koncert „Muzyka nowych początków” z udziałem muzyków twórczo nawiązujących do tradycji. Wezmą w nim udział: Ensemble Peregrina oraz Adam Strug i Monodia Polska.

ENSEMBLE PEREGRINA
Zespół ten działa w Bazylei. Założyła go w roku 1997 i kieruje nim do dziś polska śpiewaczka i muzykolożka Agnieszka Budzińska-Bennett.
Ensemble Peregrina koncentruje swoje zainteresowania na świeckiej i religijnej muzyce europejskiej z okresu od XII do XIV wieku. Główny obszar badawczej i artystycznej działalności zespołu to wczesna polifonia i monodia Saint Martial i paryskiej szkoły Notre Dame. Celem śpiewających w Ensemble Peregrina wokalistek jest poszukiwanie repertuarów mniej znanych, tworzących zaskakująco oryginalny kontrapunkt dla repertuaru uznawanego za „klasyczny”.
Styl interpretatorski Peregriny kształtuje się na podstawie analizy oryginalnych źródeł i traktatów oraz w oparciu o najnowsze badania muzykologiczne i historyczne. Zespół stara się zbliżyć jak najbardziej do praktyki wykonawczej, której obraz wyłania się z przekazów źródłowych, ale nie rezygnuje z poszukiwania stylu, w którym w sposób naturalny przemawiać będzie do dzisiejszych słuchaczy.
Nazwa peregrina (wędrowczymi) odnosi się do sposobu, w jaki w średniowieczu następowało rozprzestrzenianie się trendów estetycznych. Wyraża także nastawienie członków zespołu, którzy w podróżach widzą jeden z czynników kształtujących ich wrażliwość i kreatywność. Muzycy Peregriny – pochodzący z Polski, Szwajcarii, Francji, Finlandii i USA – starają się tworzyć całość, która czerpie w harmonijny sposób z różnych tradycji, z jakich się wywodzą, odnajdując w nich liczne związki i wzajemne inspiracje.

Ensemble Peregrina przedstawi w Gnieźnie m.in. utwory ze swojej płyty „Sacer Nidus” (Święte Gniazdo), nawiązujące do postaci Bolesława Chrobrego i św. Wojciecha. Jak pisze Agnieszka Budzińska-Bennett, śmierć Adalberta-Wojciecha i jej polityczno-religijne konsekwencje znalazły również swoje odbicie w średniowiecznej twórczości zarówno poetyckiej, jak i muzycznej. „Krótko po kanonizacji biskupa-męczennika w Reichenau powstaje sekwencja Annua recolamus (ok. 1001 roku), wzmiankująca również cesarza Ottona III. Najprawdopodobniej to on sam zadbał o natychmiastowe uczczenie zamordowanego przyjaciela, zlecając napisanie nowego utworu ku jego czci. W Gnieźnie odnajdujemy sekwencję Hac festa die – najstarszą z repertuaru ponad 140 sekwencji poświęconych Adalbertowi, powstałych w Polsce, w Czechach czy na Węgrzech”.
Zespół przedstawi też oryginalną wersję „Bogurodzicy”. Jak wyjaśnia Agnieszka Budzińska-Bennett, słuchaczy zaskoczyć może „nie tylko, skonsultowana z badaczami języka staropolskiego, propozycja XIII-wiecznej wymowy tekstu, lecz również wzbogacone polifonią fragmenty tej zanotowanej jednogłosowo pieśni. Pozwoliłam sobie tu na swobodne odczytanie partytury, proponując podkreślenie kolektywnego momentu wyrażania wiary na inwokacjach Maria, Kyrieleyson i Bożycze w prostej, archaicznej polifonii”.

Skład zespołu:
– Agnieszka Budzińska-Bennett, śpiew, harfa, kierownictwo artystyczne;
– Kelly Landerkin, śpiew;
– Hanna Järveläinen, śpiew;
– Lorenza Donadini, śpiew;
– Baptiste Romain, fidel.
Więcej informacji na stronie: www.peregrina.ch.

ADAM STRUG
Śpiewak i instrumentalista, autor piosenek, kompozytor muzyki teatralnej i filmowej, etnomuzykolog, scenarzysta filmów dokumentalnych. Pomysłodawca zespołu śpiewaczego Monodia Polska, praktykującego polskie pieśni przekazywane w tradycji ustnej. Lider muzycznej Kompanii wykonującej jego autorskie piosenki.
Adam Strug prowadzi również spotkania śpiewacze, poświęcone pieśniom roku liturgicznego, obrzędowego oraz historycznym w wariantach melodycznych przekazywanych nieprzerwanie w tradycji ustnej w wioskach drobnoszlacheckich północno-wschodniego Mazowsza. Formuła spotkań jest nieinwazyjna: prowadzący podaje motyw, a zgromadzeni śpiewają. Od warsztatów spotkania różnią się tym – wyjaśnia Strug – że „nie tyle uczymy się śpiewać, co odnajdujemy w sobie pokłady zbiorowej pamięci muzycznej oraz indywidualne – siłę i barwę głosu”. Uczestnicy Zjazdu Gnieźnieńskiego mogą wziąć udział w takim spotkaniu w sobotnie popołudnie podczas Warsztatów Chrześcijańskiej Wolności.
Więcej informacji na stronie www.adamstrug.pl

MONODIA POLSKA
Monodia Polska to zespół śpiewaczy, praktykujący dawne polskie pieśni religijne i świeckie w wariantach melodycznych zebranych przez Adama Struga w Łomżyńskiem i na Kurpiach Zielonych.
Zespół posługuje się skalami muzycznymi wcześniejszymi niż powszechnie dziś używana skala dur-moll, zachowując dawny strój, emisję i maniery wykonawcze.
Ustna tradycja kontynuowana przez Monodię to: pieśni rycerstwa, barokowe piety, śpiewane moralitety XVIII wieku, romantyczne pieśni dewocyjne, oraz utwory nieskodyfikowane będące wyrazem pobożności ludowej.
Wiersze czerpią ze „Śpiewnika Pelplińskiego” (1871), liczącego 1102 pieśni na cały rok liturgiczny. Średniowieczne anonimy sąsiadują tu z wierszami Kochanowskiego, Wujka, Bolesławiusza, Trembeckiego, Zabczyca, Naborowskiego, Krasickiego i Karpińskiego.
Świecką część repertuaru Monodii Polskiej stanowią pieśni Kurpiowszczyzny Zielonej i historyczne.
Więcej informacji na stronie www.monodiapolska.pl.

Podczas gnieźnieńskiego koncertu Adam Strug z zespołem Monodia Polska wykonają polskie pieśni maryjne: od najstarszych po XIX-wieczne, z tradycji dworskiej i gminnej. Pobożność Polaków jest na wskroś maryjna, stąd mnogość partytur i utworów o tej tematyce przekazywanych wyłącznie w tradycji ustnej.

 


Narodowe Centrum Kultury

Narodowecentrum kultury

w ramach programu

 
Chrzest 966 r
MK
 

Dofinansowano w ramach Programu Narodowego Centrum Kultury – Chrzest 966